Presentatie Muziek en Beeld / Music and Imagery
Deze presentatie bestaat uit drie delen:
Ik zal jullie fragmenten laten horen van digitale orkesten, zoals die gebruikelijk zijn in notatie software voor componisten. Daarna laat ik jullie dezelfde muziekfragmenten horen, gespeeld door een echt orkest. Zo ervaren jullie wat ik hoor in mijn studio en hoe de compositie later in het echt klinkt.
Daarna laat ik jullie verschillende muziekfragmenten horen die beeld versterken of juist ontregelen. Zo krijgen jullie een indruk van de invloed van muziek op het beeld dat jullie zien.
Ten slotte horen we hetzelfde muziekfragment gespeeld door verschillende instrumenten. Zo krijgen jullie een indruk van de invloed van de instrumentkeuze op het beeld dat jullie zien.
Waar kunnen jullie tijdens het luisteren zoal op letten?
- Tempo: is het snel of langzaam?
- Ritme: is het voorspelbaar, onregelmatig of zit er een swing in?
- Harmonie: Majeur of mineur of zweeft de tonaliteit?
- Dynamiek: Is het luide muziek? Of wordt er juist zacht gespeeld?
- Instrumenten: Welke instrumenten horen we? Hoge fluiten of lage trombones? Is er misschien speciaal slagwerk aanwezig?
——————————-
This presentation has 3 parts:
- We will listen to music as produced by notation software composers use. Than we will hear the same music played by an orchestra.
- We will listen to music that enhances or distorts the image, to get an impression of the influence of music on imagery.
- We will listen to the same composition, but arranged for different instruments, to get an impression of the influence on imagary by instrument choice.
What can you focus on while listening?
- Speed/Tempo: fast or slow?
- Rhythm: regular of not? Is there a ‘swing’?
- Harmony: Major or Minor?
- Dynamics: Loud of soft?
- Instruments: What instruments are playing? High flutes or low trombones? Is there percussion?
Amateur Orkesten

Ik schrijf graag verhalende muziek voor amateurorkesten en daarom horen jullie straks veel opnames van muziekverenigingen uit onze regio.
Omdat ik graag met amateurs werk, zullen jullie hier en daar wat muzikale ongelukjes horen. Ik wil benadrukken dat iedereen die jullie horen zijn best doet om mijn muziek zo mooi mogelijk te spelen.
Persoonlijk vind ik dat de charme van werken met amateurs: iedereen die meespeelt zet zich volledig in voor mijn muzikale projecten.
———-
I like writing stories in music for amateur orchestra’s. We will hear some musical accidents, but every-one involved is doing all possible to make my musical projects work. I really appreciate how these musicians are rehearsing to get to the best possible results.
Digitaal v.s. Live Muziek
Het eerste geluidsfragment dat we gaan horen is een rustige opening: Er is nog niets gebeurd. Dat betekent dat de muziek weinig beweging heeft, het kabbelt rustig voort. Maar hoe simpel mag dat zijn, zonder dat het saai wordt?
We horen eerst een fragment met een digitaal orkest zoals mijn computerprogramma Dorico dat laat horen. Daarna horen we hetzelfde fragment gespeeld door het Bataafs Symfonie Orkest.
————————
The first music we hear is a relaxed opening: Nothing happened yet. Musicaly there isn’t much going on, there isn’t much movement. But how little movement can there be, without the composition getting boring? First we hear the musical snippet as played by my notation software Dorico, then we hear the same snippet played by a real orchestra.

Stiltes van Minna Planer Notatie Software Dorico
Digitaal v.s. Live Muziek

Stiltes van Minna Planer Bataafs Symfonie Orkest
Zoals jullie merken, klinken er live veel meer effecten. Je hoort het typerende geluid van instrumenten en de interpretatie van de muzikanten. De muzikale lijnen zijn menselijker en het geluid van de instrumenten mengt in de zaal op een natuurlijke manier.
Eenvoudige openingen kunnen met echte instrumenten dus langer interessant blijven, dan uit de digitale versie aanvankelijk blijkt.
—————-
A live orchestra sounds much better because there are a lot more articulations possible in real life. We hear the typical timbres of the instruments and the soudnwaves mix naturally in the concert hall.
A simple opening can be very interesting in real life, much more interesting than the digital version suggests.
Digitaal v.s. Live Muziek
Er is een nog groter verschil tussen digitale en live fragmenten als je exotische slagwerkinstrumenten toevoegt. Bijvoorbeeld een regenstok of iets wat je zelf hebt verzonnen, zoals een schelpenmobile.
We horen nu eerst een fragment met een digitaal orkest, zoals het open scource programma Musescore dat laat horen.
———————–
There is an even greater difference between digital and live performances when exotic percussion instruments are added. For example, a rainstick or something the composer invented herself, like a shell-mobile.
First we hear the digital orchestra as composers hear in the open source sofwatre Musescore.

Margina Notatie Software Musescore
Digitaal v.s. Live Muziek
Dan horen we nu hetzelfde fragment gespeeld door harmonie-orkest “Windrichting”. Dit amateurorkest van 80 muzikanten speelt dit stuk “a prima vista”: dus iedereen ziet de bladmuziek voor de eerste keer, ook de dirigent.
——-
Now, take a listen to the same snippet as played by wind-orchestra “Windrichting”. This orchestra has 80 members, who are playing this composition ‘a prima vista’, that means for the first time without having ever seen the sheet-music.

Margina Symfonisch blaasorkest “Windrichting”
Nu we de fragmenten kort na elkaar hebben kunnen horen, valt op hoe groot het verschil tussen een digitaal en een live orkest kan zijn. Vooral het slagwerk verschilt in dit werk enorm.
Het nadeel van notatie-software is dat componisten gaan hechten aan de klank die ze gewend zijn uit de afspeelmogelijkheid van het programma. Componisten zijn daardoor soms niet tevreden met een live uitvoering van hun werk, terwijl er wel precies wordt gespeeld wat er staat. Deze componisten hebben zo lang een digitale versie gehoord, dat ze precies die willen horen, maar in de echte wereld bestaat die muziek dus niet.
Een computerprogramma vervangt dus niet het muzikale voorstellingsvermogen van een componist.
——-
These snippets show a big difference between a digital representation of notation software and a live performance. Especially the percussion differs a lot.
These examples show that digital representation of a composition doesn’t only have benefits: composers get attached to the sound of their digital orchestra and find out their composition sounds very different in real life. Even when everything has been played perfectly, they are not satisfied with the result, because they want to hear what they know best: the digital representation.
This shows that a notation program with a digital orchestra cannot replace the musical imagination of the composer.
Beeld Versterken
Muziek kan de emotie van een beeld versterken. Ik laat nu twee beelden zien, die erg op elkaar lijken, maar die een hele andere emotie uitdragen. Jullie horen nu bij elk beeld een muziekfragment dat de emotie van het beeld versterkt. De muziek wordt gespeeld door het Delftse Kamerorkest Consequenza.
Music can enforce an image. These next images look slightly different, but have a very different emotional meaning. The musical snippets enforce the emotion of the image.

Mare Undarum Delfts Kamerorkest Consequenza
Beeld Versterken

Mare Frigoris Delfts Kamerorkest Consequenza
In deze fragmenten hoorden we vrijwel dezelfde instrumenten en dezelfde dynamiek: Er speelden strijkers en houtblazers en een harp.
Het tempo en ritme van de fragmenten verschilden: het vrolijke fragment was sneller en had meer beweging. Ook de harmonie van de stukken was anders.
Zo kun je met dezelfde instrumenten tóch een verschil in sfeer neerzetten.
———–
These musical snippets had the same instruments and the same dynamics: strings, woodwinds and a harp. Only the tempo (speed) and the rhythm differed. The happy image had a faster tempo and more rhythmical movement then the sad one. Also the harmony differed. Using these musical tools, I could enforce the mood of the picture, but because the instruments did not differ a lot, it’s not the most convincing difference.
Muziek Mis-Match
Als een componist niet goed overlegt met een regiseur, komt er verkeerde muziek onder een beeld. En omdat muziek emotioneel heel dominant is, krijg je daar als kijker een raar gevoel bij. Het klopt niet, je raakt ‘uit de film’.
Ik laat jullie nu twee verschillende fragmenten horen bij hetzelfde beeld die op de een of andere manier niet passend zijn. We horen nu harmonie-orkest “Windrichtung”.
Past de muziek bij het beeld? Was het te dramatisch? Te zwaar? Is de vogel op de tekening licht en klein? Komt het door de keuze voor neerwaartse lijnen in de muziek terwijl de vogel opstijgt? En de keuze voor zwaar koper, zoals trombones? De kleur van de tekening?
——-
When a composer doesn’t understand the film-director, the wrong music accompanies the movie. And music is a very dominant emotional companion. The viewer will feel strange, something is not right, the magic has been broken.
The next snippets don’t fit the picture very well. Can you tell why?

Girl&Bear Symfonisch Blaasorkest Windrichting
Muziek Mis-Match

Sergeant Stubby Bands across the Sea
Ik hoef hier verder niets over te zeggen, dit is een vrolijke mars. Ik zal jullie laten zien welk beeld dit muziekstuk inspireerde.
—–
It’s obvious, it’s a happy march, I’m now showing you the image that inspired this composition.
Sergeant Stubby
Deze foto van Sergeant Stubby is het originele beeld bij het vorige muziekfragment.
——–
This image is Sergeant Stubby, the orginal image with the previous snippet of music.

Karakter door instrumentkeuze
Ik laat jullie nu een beeld zien van een bij in een regenbui. Uit de muziek moet blijken hoe dit karakter gaat reageren op het weer. De volgende twee fragmenten zijn arrangementen van hetzelfde muziekstuk: dus dezelfde muziek, maar dan met andere instrumenten.
Het eerste fragment dat wij gaan horen wordt gespeeld door TrioMotion. Dit trio bestaat uit 2 slagwerkers en 1 fluitiste.
—–
The next image is a bee in the rain. The music that accompanies this image should tell you something about the character of the bee. The next snippets are exactly the same composition, but arranged for different instruments.
The first snippet is Triomotion: 2 percussionists and 1 flute.

Hirtenbüblein TrioMotion
Karakter door instrumentkeuze
Nu volgt hetzelfde muziekstuk gearrangeerd voor het blaaskwintet Pentason. Dat kwintet bestaat uit een dwarsfluit, clarinet, hobo, hoorn en een fagot.
——-
This snippet is the same composition, but arranged for a wind-quintet, Pentason. It’s a flute, clarinet, oboe, horn and a bassoon.

Hirtenbüblein Pentason blaaskwintet
Merkten jullie verschil in jullie idee bij het karakter?
Did you notice the difference in the character of the bee?
Instrumentkeuze

De instrumentkeuze bepaalt voor een groot gedeelte de sfeer van de muziek. Een knetterende trombone in een romantisch tafereel werkt niet. Een vechtscene met een dwarsfluit en een harp ook niet. Voor mij persoonlijk is de keuze van instrumenten bepalend voor de sfeer van een werk. Al het andere is daaraan ondergeschikt.
Je kunt nog zo’n zware marcherende neergaande lijn componeren, als je alleen een blokfluit en een triangel hebt, klinkt het niet bedreigend.
Een computerprogramma helpt componisten wel om een globale indruk te krijgen van hun werk, maar zal nooit het persoonlijke muzikale voorstellingsvermogen vervangen. Zeker niet waar het de instrumentkeuze betreft.
Ik dank jullie voor jullie aandacht en hoop dat jullie een indruk hebben gekregen van het effect van muziek op beeld.
—-
The instruments orchestrated by the composer determine the atmosphere of a compostion more than anything else. A roaring trombone with a romantic dinner won’t work, a march with a harp and a flute neither. For me personally, the choice of instruments dominates all the other choices a composer has to make while composing music. Even the most desperate descending line won’t sound dramatic when only a recorder and a triangle sound.
Notation software for composers do help getting a general impression of their work, but it will never replace the personal musical imagination of sound-colors and preferred instrument choice.

